Sneek van veenterp tot waterpoortstad

Het boek ‘Sneek van veenterp tot waterpoortstad' werd dinsdag 1 november in besloten kring gepresenteerd. Een werk op wetenschappelijke basis dat de periode van het ontstaan van Sneek tot heden beschrijft. Geograaf en historicus Meindert Schroor uit Leeuwarden speelt een centrale rol bij de uitgave, als hoofdredacteur en als mede-auteur.

De in 1955 in Harlingen geboren, maar in Leeuwarden opgegroeide Meindert Schroor doet wat productie betreft denken aan de veelschrijver Simon Vestdijk, ook uit Harlingen, de man die ‘sneller kon schrijven dan God kon lezen'. Meindert Schroor studeerde van 1972-1979 sociale geografie aan de Rijksuniversiteit van Groningen met als bijvakken nieuwe en nieuwste geschiedenis en fysische geografie. Nu, ruim 30 jaar later, zegt hij: ,,Mar ik neam my mei droege eagen histoarikus'' en wie de moeite neemt zijn oeuvre op de website www.varenius.nl op te zoeken, weet dat het bepaald geen grootspraak is. Zelf schat Meindert het aantal geschreven boeken op 35, maar voor details en titels verwijst hij altijd naar de website omdat het te veel zijn om allemaal op te lepelen.

Varenius

Dat geldt ook voor het aantal functies en nevenfuncties. Als hoofdredacteur van Fryslân Nieuwsblad voor geschiedenis en cultuur is hij een poos geleden opgevolgd door Siebrand Krul, maar er blijft nog genoeg over. Daarnaast runt hij samen met zijn vrouw Klazien Dijkstra het onderzoeks en publiciteitsbureau Varenius, Bureau voor geografie, geschiedenis en ruimtelijke planning zoals de officiële benaming luidt. De relatief onbekende naam is ontleend aan Bernhard Varenius die leefde van 1622 tot 1650 en studeerde in Hamburg en Leiden. Zijn levenswerk droeg de titel Geographia Generalis, een eerste handboek voor de algemene geografie en dat verwijst weer naar de ‘hoofdtak' van de werkzaamheden van het bureau. Meindert Schroor moet er van bestaan en dat doet hij samen met zijn vrouw al sinds 1989 toen het bureau werd opgericht.

Het boek ‘Sneek van veenterp tot waterpoortstad' telt nog een aantal auteurs die delen voor hun rekening nemen met Meindert Schroor dus als hoofdredacteur. De inhoud heeft wetenschappelijke uitgangspunten en daarom bevat het boeken een uitgebreid notenapparaat met bronverwijzing. Meindert Schroor nam zelf de 20e eeuw voor een deel voor zijn rekening, ‘Ik bin oeral yn thús' hoewel hij een duidelijke voorliefde voor archiefonderzoek blijft houden. De ruimtelijke ontwikkeling van Sneek voor 1580 is geschreven door Karel Gildemacher. Deze periode wordt net als de 20ste eeuw geïntegreerd behandeld. Dat wil zeggen dat de sociaal economische en ruimtelijke ontwikkeling samen met de kerkelijke en politieke ontwikkeling in een historisch rijtuigje zitten. De opsplitsing in deelgebieden betreft de tijdvakken tussen 1580 en 1914.

Rivaliteit

Een paar dingen zijn de Leeuwarder opgevallen in de historie van Sneek. ,,Der wie yn Fryslân in geweldige rivaliteit tusken Ljouwert en Snits. Dat begûn al yn de 16e ieu doe't de Snitsers op de hân fan de Geldersen wienen en Ljouwert it hâlde mei de Saksen.'' Die rivaliteit tussen beide steden is volgens de auteur nooit verdwenen. Ook na de Tweede Wereldoorlog speelde het nog een rol, en kwam dit op de grote tentoonstelling Frisiana in 1963 nog expliciet tot uiting: iedereen in Friesland deed mee, behalve Sneek.

Ook opvallend was de rol van de commercie in de geschiedenis van Sneek vanaf zeg maar 1870 af. ,,Yn Snits ha de kommersjele belangen altiten foarop stien. Grutte nammen as Houwink en ek dr. Bouma ha dêr in wichtige rol yn spile. Dr. Wumkes neamde it net foar neat de ‘keapmansklieber'. In protte fan de keaplju hjir kamen út in Mennistelaach.''

,,Ek opfallend foar my wie dat Snits net in hechte mienskip is. It is siz mar mear imago dan realiteit, mear saaklik as kultureel'', zo stelt hij vast.

Inmiddels staan er al weer andere ondernemingen, of projecten zoals hij het zelf omschrijft, op stapel. Zo is hij hoofdredacteur van de Nieuwe Encyclopedie van Fryslân die in 2014 klaar moet zijn. Dichterbij in tijd ligt het boek over landschappen en steden in Zuidwest Fryslân dat in het voorjaar van 2012 moet verschijnen.

De echte hoofdprijs

Aan wetenschappelijke prijzen geen gebrek bij Meindert Schroor, zo ontving hij onder andere de Lutineprijs in 1980 en de Eekhoffprijs in 1992. Op dit moment is hij ook bezig met de dissertatie in wording over de demografische en economische ontwikkeling van Groningen ten tijde van de Republiek (1594-1798). De promotie is gepland in 2013, en dat zal voor hem wellicht de echte hoofdprijs zijn.

Rynk Bosma

Voor verkooppunten en meer informatie: www.afuk.nl